Kościół – Diliges…

Mt 9, 9-13

Słowo weryfikuje – moje, Twoje, Nasze – tu i teraz…

Dzisiejsza Ewangelia nie przenosi nas dwa tysiące lat wstecz. Nie potrzebujesz piasku pod stopami ani celnika Mateusza obok siebie, by poczuć, że to Słowo dotyka Cię tu i teraz. Ono wydarza się właśnie teraz, w Kościele, we wspólnocie, w naszych rozmowach, w moim sercu. Te dotknięcie nie raz bardzo boli, albo powinno. Dlaczego?

Bo jest jak lustro, które nie pokazuje idealnej wersji nas, tylko tę prawdziwą. Stawia również pytania, które niewygodnie rezonują w sumieniu:

Dlaczego czasem gorszy mnie Boże miłosierdzie?
Dlaczego nie cieszę się z nawrócenia kogoś, kto kiedyś „był na dnie”?
Dlaczego czasem bliżej mi do faryzeusza niż do Jezusa?

Faryzeusz w moim lustrze

Nie chodzi o oskarżenia, czy łatwe generalizacje, bo takie spojrzenia ranią. Natomiast jeśli jesteśmy szczerzy – zbyt często odnajdujemy faryzeusza w sobie.

Zamiast radości – dystans.
Zamiast zachwytu – osąd.
Zamiast obecności – chłód i analiza.

Nie chodzi o to, by bić się w cudze piersi. Przeciwnie – najpierw trzeba spojrzeć w swoje. Bo to we mnie nieraz jest ślepota. Wybieram wygodę zamiast wrażliwości. Bezpieczne schematy zamiast wyjścia do potrzebującego. Ciepły fotel „swojego zdania” zamiast chłodnej ławki u boku grzesznika.

Ale uczciwie muszę przyznać jedno: chcę inaczej i staram się być bardziej uważny.

Miłosierdzie zaczyna się od słuchania

W świecie, który ciągle mówi, krzyczy i publikuje, największym darem jest słuchanie.
I to właśnie robi Jezus. Nie przemawia od razu, nie moralizuje oraz nie żąda skruchy na wejściu. On po prostu JEST.Siada z grzesznikami, słucha ich historii patrzy z miłością – i to zmienia ludzi.

„Jestem, który jestem” – to imię Boga. To kolejna konsekwencja Jego miłości o potwierdzenie Boskiej tożsamości, troski, obecności. W Jego czynach streszcza się Jego osoba, misja oraz imię. To takie piękne i nadzwyczajne zarazem. To zachwyca i zrusza.

Miłosierdzie zaczyna się nie od przemowy, ale od obecności i wsłuchania się w czyjąś rzeczywistość. To jest dziś najpiękniejszy akt wiary: słuchać, po prosty być, nie uciekać od człowieka. A często – po prostu od siebie samego.

Dlaczego Kościół wciąż potyka się o ten sam kamień?

Ten fragment z Ewangelii Mateusza szokuje, bo… wciąż jesteśmy w nim uwikłani, jako wspólnota, społeczność. Kościół przez wieki – i dzisiaj także – niejednokrotnie zamieniał miłosierdzie na ofiarę: na rytuał, na system, na działanie bez słuchania.
A przecież Jezus powiedział wprost:

„Chcę raczej miłosierdzia niż ofiary.”

To jest rewolucja:
zanim coś zrobisz – bądź.
Zanim coś powiesz – słuchaj.
Zanim osądzisz – zobacz człowieka.

Wiele we mnie bólu, gdy widzę, że ci, którzy mają być odbiciem Jezusa, często są bardziej faryzeuszami niż pasterzami. I znowu – nie chodzi o osąd, ale chodzi o tęsknotę. O pragnienie, by Kościół – mój, Twój, nasz – był pełen obecności, a nie tylko kazań.
Pełen serca, oraz czynu, a nie tylko przepisów.

Obecność ponad perfekcję, słuchanie ponad formuły.

Co znaczy dzisiaj: „Miłosierdzia chcę, a nie ofiary”?

To znaczy:

- - Zostaw czasem to, co „trzeba zrobić”.
  - Wejdź w relację, zanim zaproponujesz korektę.
  - Usiądź z kimś przy stole – nawet jeśli jego życie wygląda zupełnie inaczej niż Twoje.
  - Nie gorsz się tym, że Bóg jest hojniejszy niż Twoje schematy.

Bo gorszyć się miłosierdziem, to odmówić Bogu prawa do kochania według Jego serca.

Na koniec: osobista modlitwa

Jezu, Mistrzu, Przyjacielu,
Daj mi Twoje oczy, daj mi Twoje serce.
Naucz mnie być obecnym, zanim cokolwiek zrobię.
Naucz mnie słuchać, zanim coś powiem.
Obdarz mnie sercem, które nie gorszy się Twoją dobrocią.
Zerwij ze mnie maskę faryzeusza, która trzyma mnie z daleka od grzeszników i od Ciebie.
Przypominaj mi każdego dnia:
Miłosierdzie jest pierwsze, a wszystko inne przychodzi po nim.

Jeśli dotarłeś do końca – zatrzymaj się. Zrób sobie dziś miejsce na obecność. Na słuchanie. Może ktoś obok właśnie na to czeka.

___
Fot. unsplash.com

Ciągle we mnie rezonuje wczorajsza homilia papieża Leona. Muszę przyznać, że słuchałem papieża Leona XIV skupiony na słowach oraz jego jak zawsze przenikliwej diagnozie świata i współczesnych wyzwań Kościoła. Dopiero po chwili coś we mnie zadrżało: przecież to uroczystość Piotra i Pawła! Dziś przemawia osobiście Piotr naszych czasów w ten szczególny dzień. To nie tylko „imieniny Kościoła”, to dzień, w którym tradycja staje się żywa, a filary Kościoła nie tyle się wspomina, co dotyka, ponieważ wciąż trzymają ten gmach.

I wtedy homilia Ojca Świętego zaczęła we mnie rezonować inaczej.

Chrystocentryzm papieża Leona XIV

To, co od razu bije z tego tekstu, to nieustanne wskazywanie na Chrystusa – nie jako abstrakcyjnego „symbolu”, ale jako Żywego Pana, który zadaje pytania, przemienia, posyła, prowadzi. W centrum nie są ani struktury, ani postaci, ani spory – tylko Jezus.

Najbardziej wyraźnie papież mówi to w kluczowym zdaniu:

„W centrum Ewangelii, którą usłyszeliśmy, znajduje się właśnie pytanie, które Jezus zadaje swoim uczniom, a które kieruje również do nas dzisiaj, abyśmy mogli rozeznać, czy droga naszej wiary zachowuje dynamizm i witalność, czy płomień relacji z Panem jest nadal żywy: „A wy za kogo Mnie uważacie?” (Mt 16,15).”

To pytanie to punkt odniesienia całej homilii – wszystko jest po to, by człowiek na nowo na nie odpowiedział. To jest papieski styl Leona XIV: nie zatrzymuj się na debacie o Kościele, ale idź do Osoby Jezusa. On jest źródłem.

Żywotność wiary, czyli nieustanne rozeznawanie i odnowa

Papież pokazuje, że chrześcijaństwo, które się nie odnawia, umiera w środku. Przestrzega przed duszpasterstwem zmechanizowanym, przed duchowością „z przyzwyczajenia”. Wzywa do wewnętrznego ruchu, czyli rozeznawania, poszukiwania, stawiania sobie trudnych pytań:

„Rozeznawanie, które rodzi się z tych pytań, pozwala naszej wierze i Kościołowi nieustannie się odnawiać i doświadczać nowych dróg i nowych praktyk głoszenia Ewangelii.”

Nowe drogi i nowe praktyki, to nie nawoływanie do „powrotu do przeszłości”, ale do tego, by na nowo – tu i teraz – odpowiedzieć na konkretne potrzeby dzisiejszego człowieka, wsłuchując się w pytania i ból wspólnot. Papież pokazuje, że żywa wiara to wiara rozeznająca, a nie powtarzająca schematy.

Czy posłuchamy tego głosu Piotra naszych czasów?

Kościół jako „laboratorium jedności”

To wyrażenie to prawdziwa perła tej homilii: oryginalna i głęboka metafora. Papież mówi:

„Starajmy się uczynić z naszej różnorodności laboratorium jedności i wspólnoty, braterstwa i pojednania, aby każdy w Kościele, z własną historią osobistą, nauczył się podążać razem z innymi.”

To nie jest tylko poetycka figura. Laboratorium to miejsce eksperymentu, cierpliwego działania, błędów i poprawek, a także szukania metod. Tak też trzeba nam traktować różnorodność w Kościele: nie jako zagrożenie, ale jako szansę na rozwój. To apel do każdej parafii, wspólnoty, diecezji, wreszcie każdego duchownego oraz świeckiego lidera: czy potrafimy współpracować mimo różnic? Czy szukamy „najlepszych rozwiązań” razem, czy raczej tylko „własnej racji”?

Komunia, która kosztuje

Papież nie mówił tylko o przeszłości, czy o męczeństwie dwóch Apostołów. On mówi o nas, o Kościele dziś, który potrzebuje tej samej odwagi i pokory, jaką mieli Piotr i Paweł. Papież mówi o komunii, która nie jest jednością udawaną, ale jednością zbudowaną z różnic – dramatycznych, często bolesnych. Piotr i Paweł spierali się, patrzyli na siebie z podejrzliwością, konfrontowali się. A mimo to – byli jedno.

Czy dziś potrafimy tak żyć w Kościele? Czy potrafimy się różnić i jednocześnie być w komunii?

Papież nie zostawia złudzeń. Kościół potrzebuje dziś tej trudnej jedności bardziej niż kiedykolwiek. Między świeckimi a duchownymi. Między wspólnotami. Między charyzmatami. Nawet między hierarchami. Nie przez rezygnację z tożsamości, ale przez dynamikę miłości, która łączy, choć boli.

Jak przekuć te słowa w czyn?

Życie w „laboratorium jedności” zaczyna się od:

1. Rozmowy, nie osądu – słuchania tego, co myślą inni, zamiast etykietowania.

2. Szacunku dla różnic duchowości i charyzmatów – adoracja i uwielbienie, Tradycja i nowość – są bogactwem, nie konkurencją.

3. Prawdziwego rozeznawania – nie działania z automatu, ale pytania: co Duch Święty mówi dziś do naszego Kościoła?

4. Wspólnych inicjatyw między różnymi grupami w parafii, wspólnotami, duchownymi i świeckimi – jako znak, że naprawdę chcemy być razem, a nie obok siebie.

5. Codziennego pytania: „Kim jest dziś dla mnie Jezus Chrystus?” – bo bez tego, cała reszta jest pusta.

Proroczy ryk Lwa

Leon XIV brzmi dzisiaj proroczo: jeśli nie chcemy, by nasze chrześcijaństwo było tylko spuścizną po przodkach, musimy mieć odwagę pozwolić Chrystusowi zadawać nam to pytanie każdego dnia. Musimy pozwolić, by nas niepokoił, by nas wyrywał z rutyny.

To nie jest „łatwa homilia”. Ona nie głaszcze, choć może wydawać się niepozorna. Właśnie dlatego porusza. Bo nie chce tylko mówić o Ewangelii, lecz ona jest czystą Ewangelią – wymagającą, ale pełną nadziei.

Dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy Kościoła Piotra i Pawła: nie Kościoła bez różnic, ale Kościoła, który potrafi je przeżyć w Duchu. Kościoła, który nie boi się zadawać sobie trudnych pytań o swoją żywotność. Kościoła, który nie tyle „trwa”, co idzie za Chrystusem. Jak Piotr. Jak Paweł.